Quyết định 1338/QĐ-BXD năm 2006 về việc thành lập Hội đồng Khoa học kỹ thuật chuyên ngành để nghiệm thu tiêu chuẩn: ”Hướng dẫn kỹ thuật thi công chống giữ hố đào” do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành

BỘ XÂY DỰNG	CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: 1338 / QĐ-BXD	Hà Nội, ngày 27 tháng 9 năm 2006

QUYẾT ĐỊNH

V/V THÀNH LẬP HỘI ĐỒNG KHOA HỌC KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNH ĐỂ NGHIỆM THU TIÊU CHUẨN: ”HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT THI CÔNG CHỐNG GIỮ HỐ ĐÀO”

BỘ TRƯỞNG BỘ XÂY DỰNG

Điều 1. Thành lập Hội đồng Khoa học kỹ thuật chuyên ngành để nghiệm thu tiêu chuẩn “Hướng dẫn kỹ thuật thi công chống giữ hố đào“ do Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng thực hiện.

Hội đồng gồm 13 thành viên (có danh sách kèm theo).

Điều 2. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký tới khi Hội đồng hoàn thành nhiệm vụ.

Điều 3. Các ông: Chánh văn phòng Bộ, Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng và các thành viên của Hội đồng chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.

Nơi nhận: -Như Điều 3 -Lưu VP, Vụ KHCN

KT. BỘ TRƯởNG THỨ TRƯỞNG GS.TSKH Nguyễn Văn Liên

DANH SÁCH

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNHNGHIỆM THU ĐỀ TÀI
” Hướng dẫn kỹ thuật thi công chống giữ hố đào”.Kèm theo Quyết định số: 1338 /QĐ-BXD ngày 27 tháng 9 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng

Chủ tịch Hội đồng:

1.TS Nguyễn Trung Hòa Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ

Thư ký Hội đồng

2.ThS. Hoàng Quang Nhu Chuyên viên chính Vụ KHCN

Các Uỷ viên phản biện:

3. PGS. Lê Kiều Trường Đại học Kiến trúc Hà nội

4. GS.TS Lê Đức Thắng Trường Đại học Xây dựng

Các uỷ viên khác:

5. PGS.TS. Đoàn Thế Tường Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ XD

6. TS. Đỗ Đình Đức Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc HN

7. GS.TSKH. Nguyễn Văn Quảng Trường Đại học Kiến trúc HN

8. PGS.TS Nguyễn Đình Thám Trường Đại học Xây dựng

9. TS Nguyễn Công Chính Sở Xây dựng Hà Nội

10. PGS.TS Nguyễn Trường Tiến P.Tổng Giấm đốc - Tổng Cty xây dựng HN

11. PGS.TS Nguyễn Bá Kế Viện Khoa học Công nghệ XD

12. KS Nguyễn Gia Chính Phó Vụ trưởng Vụ Khảo sát Thiết kế

13. TS Nguyễn Anh Dũng Công ty ABV - Cofec

Khách mời:

1. GS.TSKH Nguyễn Văn Liên Thứ trưởng Bộ Xây dựng

2. PGS.TS Cao Duy Tiến Viện trưởng Viện KHCNXD

3. TS. Vũ Thị Ngọc Vân Viện KHCN XD

BỘ XÂY DỰNG Đơn vị Vụ KHCN

PHIẾU TRÌNH GIẢI QUYẾT CÔNG VIỆC Ngày trình văn bản:

Kính gửi: Thứ trưởng Nguyễn Văn Liên

Vấn đề trình: Thành lập Hội đồng khoa học chuyên ngành để nghiệm thu tiêu chuẩn: Hướng dẫn kỹ thuật thi công chống giữ hố đào.

Ý kiến của đơn vị chủ trì soạn thảo

Ý kiến giải quyết của lãnh đạo Bộ

1.Tóm tắt nội dung và kiến nghị giải quyết: Theo hợp đồng số 91/HĐKT ký ngày 27 tháng 4 năm 2005, giữa Vụ KHCN và Viện KHCN XD về việc thực hiện tiêu chuẩn: ” Hướng dẫn kỹ thuật thi công chống giữ hố đào ". mã số TC 49-05. Viện KHCN XD đã hoàn thành báo cáo đề tài trên và dự thảo đã được Hội đồng KHCN Viện KHCN XD thông qua. Nhóm đề tài đã tiếp thu sửa chữa, hoàn thiện báo cáo. Kính trình Thứ trưởng xem xét phê duyệt quyết định thành lập Hội đồng khoa học kỹ thuật chuyên ngành để nghiệm thu. 2.Cơ sở ban hành văn bản: -Công văn số 1399/VKH-KHKT ngày 22 tháng 8 năm 2006 của Viện KHCN XD . 3.ý kiến tham gia của các đơn vị phối hợp: 4. Lãnh đạo đơn vị chủ trì soạn thảo văn bản ký: 5. Chuyên viên soạn thảo văn bản ký:

Văn Phòng Bộ 6. ý kiến lãnh đạo văn phòng: 7. Chuyên viên tổng hợp kiểm tra nội dung và hình thức văn bản: 8.Kiểm tra thời hạn xử lý công việc: 8.1. Thời điểm trình: 8.2. Người nhận phiếu trình ký: 9. Lưu văn bản trên mạng XDNET01: 9.1. Đã có trên mạng: 9.2. Chưa có trên mạng:

BỘ XÂY DỰNG

HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT PHÒNG NGỪA SỰ CỐ THI CÔNG HỐ ĐÀO TRONG

VÙNG ĐẤT YẾU

Hà Nội - 2006

CƠ QUAN BIÊN SOẠN: Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng
LỜI NÓI ĐẦU
Hướng dẫn kỹ thuật này do viện khoa học công nghệ xây dựng biên soạn, vụ khoa học công nghệ đề nghị, bộ xây dựng ban hành.

HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT PHÒNG NGỪA SỰ CỐ THI CÔNG HỐ ĐÀO TRONG VÙNG ĐẤT YẾU

Phạm vi áp dụng

Hướng dẫn này áp dụng cho công tác thi công các hố đào công trình dân dụng và công nghiệp trong vùng có một hoặc nhiều lớp đất yếu trong phạm vi từ mặt đất đến ba lần độ sâu hố đào.

Hướng dẫn bao gồm các yêu cầu kỹ thuật đối với các công tác khảo sát địa kỹ thuật, thiết kế biện pháp thi công, thi công, công tác quan trắc địa kỹ thuật trong quá trình thi công nhằm phòng ngừa sự cố cho hố đào, cho kết cấu móng và phần ngầm bên trong hố đào và các công trình lân cận hố đào.

Giải thích từ ngữ

Trong hướng dẫn này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau

Đất yếu: là đất loại sét có tính nén lún cao, khả năng chịu tải rất thấp. Một hoặc một số tính chất vật lý, độ bền và biến dạng của loại đất này nằm trong khoảng giá trị thường gặp như sau đây:

Tính chất vật lý:

hệ số rỗng e > 1

độ sệt B > 1

Độ bền:

sức mang tải tiêu chuẩn RH < 0,05MPa

sức kháng cắt không thoát nước Cu< 0,005 MPa;

sức kháng xuyên tiêu chuẩn N30 < 4 búa/30cm;

sức kháng xuyên tĩnh qc < 0,8 MPa;

Tính chất biến dạng:

hệ số nén lún a1-2 > 0,005 MPa-1 ;

môđun biến dạng E < 2,0 MPa.

Mất ổn định thành (mái) hố đào: là hiện tượng sạt lở, trượt thành (mái) hố đào.

Lún mặt đất xung quanh hố đào: là hiện tượng bề mặt đất quanh hố đào bị lún, nứt khi thi công hố đào.

Đẩy trồi đáy hố đào: là hiện tượng đáy hố đào bị trồi lên so với cao độ đã đào.

Hư hỏng kết cấu móng và phần ngầm bên trong hố đào là hiện tượng:

phần đầu cọc của móng công trình bị chuyển dịch khỏi vị trí đã thi công trước khi đào;

các kết cấu hoặc bộ phận kết cấu như lớp bê tông lót, bản móng thi công trong hố đào bị nứt, vênh làm giảm hoặc mất khả năng làm việc theo yêu cầu của thiết kế.

Hư hỏng công trình lân cận hố đào: là hiện tượng lún, dịch chuyển, nứt và biến dạng của kết cấu và công trình ở lân cận xung quanh hố đào khi bị ảnh hưởng của quá trình thi công hố đào.

Công tác quan trắc địa kỹ thuật là công tác theo dõi, đo đạc định kỳ, xử lý, biểu diễn và lưu giữ các số liệu quan trắc địa kỹ thuật thu được.

Sự cố thường gặp và nguyên nhân sự cố khi thi công hố đào

Sự cố thường gặp khi thi công hố đào trong vùng đất yếu:

mất ổn định thành (mái) hố đào;

lún bề mặt đất xung quanh hố đào;

đẩy trồi đáy hố đào;

hư hỏng kết cấu móng và các bộ phận ngầm đã xây dựng bên trong hố đào và các công trình lân cận hố đào.

Nguyên nhân chủ yếu gây sự cố khi thi công hố đào:

dịch chuyển của các lớp đất yếu từ bên ngoài vào phía trong hố đào;

hạ mực nước ngầm, tăng áp lực nước dưới đáy hố đào.

Các yêu cầu và biện pháp phòng ngừa sự cố

Yêu cầu chung

Hố đào cần được coi như một hạng mục công trình độc lập và phải được thực hiện theo trình tự chặt chẽ: khảo sát địa kỹ thuật; thiết kế biện pháp thi công; thi công và quan trắc địa kỹ thuật trong quá trình thi công; hoàn công và nghiệm thu hố đào.

Trong trường hợp có nhiều hố đào trên cùng mặt bằng, cần thiết kế biện pháp thi công tổng thể cho các hố đào nhằm hạn chế ảnh hưởng giữa chúng với nhau.

Nhà thầu thiết kế cần đưa ra những giải pháp thiết kế hợp lý hoặc phải có những khuyến cáo cần thiết nhằm tránh những ảnh hưởng bất lợi của quá trình thi công hố đào. Trong trường hợp có thể, cần hạn chế tối đa việc hạ sâu đáy móng và đáy các phần ngầm của công trình.

Yêu cầu đối với công tác khảo sát địa kỹ thuật

Ngoài những quy định về công tác khảo sát xây dựng theo quy định hiện hành, việc khảo sát địa kỹ thuật phục vụ thi công hố đào cần lưu ý những yêu cầu sau:

phải xác định đủ các thông số cấu tạo địa tầng, đặc biệt chú trọng quy luật phân bố theo diện, theo chiều sâu của các tầng đất yếu;

xác định các tính chất cơ lý của đất phải phù hợp với mô hình và phương pháp tính toán được sử dụng trong thiết kế biện pháp thi công;

xác định điều kiện địa chất thủy văn, đặc biệt sự tồn tại, đặc điểm và động thái của các tầng chứa nước.

Yêu cầu đối với thiết kế biện pháp thi công

Ưu tiên biện pháp thi công hố đào với mái dốc tự nhiên cho các trường hợp mặt bằng thi công rộng, không có các công trình xây dựng liền kề. Trình tự thi công thường là : đào đất đến độ sâu an toàn, thi công một phần kết cấu móng (cọc), đào đất đến độ sâu thiết kế, thi công tiếp phần kết cấu còn lại và lấp đất hoàn công hố đào.

Cần tổ chức thi công đào thử với các quan trắc địa kỹ thuật phù hợp để lựa chọn biện pháp kỹ thuật thi công thích hợp. Khi chọn biện pháp thi công hố đào với mái dốc tự nhiên, cần xác định độ dốc mái hố đào bằng số liệu khảo sát địa kỹ thuật hoặc bằng thực nghiệm tại hiện trường.

Khi không có khả năng thi công đào đất với mái dốc tự nhiên, có thể áp dụng biện pháp thi công với các giải pháp chống giữ thành hố đào sau:

tường cừ ván thép;

tường cừ bằng cọc đất xi măng;

tường cừ bằng cọc bê tông cốt thép đúc sẵn hoặc khoan nhồi;

tường bê tông cốt thép trong đất.

Khi áp dụng biện pháp chống giữ thành hố đào bằng tường cừ, cần xác định các thông số kỹ thuật của tường cừ như vị trí, độ sâu, kích thước tiết diện ngang, hệ thống kết cấu neo và chống đỡ tường cừ (nếu cần), yêu cầu khả năng chống thấm của tường cừ (nếu cần).

Các thông số cần xác định khi tính toán và thiết kế biện pháp thi công bao gồm:

hệ số an toàn chống trượt đất thành hố đào;

độ lún, lún không đều bề mặt đất xung quanh hố đào;

chuyển vị của hệ thống tường cừ;

giá trị ứng suất, biến dạng của thanh chống, neo tường cừ (nếu có);

các thông số liên quan đến ổn định đáy hố đào (trị số nâng trồi đáy hố đào, giá trị áp lực nước tác dụng dưới đáy hố đào, v.v...);

lưu lượng nước chảy vào hố móng, mức độ hạ thấp mực nước ngầm;

dự báo khả năng gây hư hỏng đối với các công trình lân cận hố đào.

Khi thiết kế biện pháp thi công cần lưu ý:

khi có nhiều hố đào trên mặt bằng, phải đưa ra trình tự thi công ưu tiên như thi công các hố đào sâu trước, các hố đào nông sau;

phải chỉ rõ nhiệm vụ công tác quan trắc địa kỹ thuật trong quá trình thi công;

biện pháp xử lý các tình huống có dấu hiệu xảy ra sự cố.

Thiết kế biện pháp thi công phải được nhà thầu thi công xây dựng thẩm tra và phê duyệt trước khi thi công.

Yêu cầu đối với công tác thi công

Thi công đào đất phải tuân thủ thiết kế biện pháp thi công đã được phê duyệt.

Phải đào đều từng lớp trên toàn bộ diện tích hố đào, tránh đào sâu cục bộ.

Hạn chế tối đa việc gia tải xung quanh hố đào, không tập trung các phương tiện thi công trên bề mặt quanh hố đào, phải vận chuyển đất đào ra xa phạm vi hố đào.

Phải lấp đều từng lớp trên cả diện tích hố đào. Phải kịp thời chèn lấp chặt cát vào các khoảng trống rút cừ, hạn chế tối đa lún khối đất trên mặt gây hư hỏng công trình lân cận khu vực rút cừ.

Trong quá trình thi công, nhà thầu thi công xây dựng phải quan sát, phát hiện các biểu hiện bất thường trong quá trình đào và kịp thời báo cáo cho Chủ đầu tư. Khi cần thiết, phải tạm dừng thi công để theo dõi và xử lý.

Yêu cầu đối với công tác quan trắc địa kỹ thuật

Phương án quan trắc địa kỹ thuật được nhà thầu thi công xây dựng thiết lập và phải được Chủ đầu tư chấp thuận.

Phương án quan trắc địa kỹ thuật cần chỉ rõ các thông số, số lượng và vị trí cần đo đạc quan trắc; các thiết bị dụng cụ đo và phương pháp lắp đặt, lấy số liệu; chu kỳ đo; phương pháp xử lý, biểu diễn, giải thích và đánh giá số liệu; các giá trị quan trắc cảnh báo nguy cơ sự cố.

Các thông số địa kỹ thuật cần quan trắc trong quá trình thi công hố đào có thể là:

độ lún của mặt đất quanh khu vực đào ;

chuyển vị ngang của thành hố đào ;

mực nước và mực thủy áp của các tầng chứa nước ;

áp lực nước lỗ rỗng ;

chuyển vị của tường cừ, biến dạng của hệ neo hoặc hệ thanh chống ;

lún và hư hỏng kết cấu của công trình lân cận.

Xử lý tình huống khi có dấu hiệu sự cố

Khi xuất hiện các giá trị quan trắc cảnh báo có dấu hiệu sự cố, nhà thầu thi công xây dựng cần báo ngay với Chủ đầu tư. Trong trường hợp cần thiết, có thể tạm ngừng thi công và có biện pháp xử lý thích hợp.

Các biện pháp kỹ thuật có thể áp dụng nhằm ngăn ngừa phát sinh sự cố có thể là:

giảm tải trên khu vực lân cận hố đào như di chuyển đất thừa, các vật tư, phương tiện thi công ra xa hố đào;

san lấp lại phần hố đã đào;

giảm độ dốc thành (mái) hố đào;

gia cường các hệ neo hoặc kết cấu chống đỡ thành hố đào;

giảm thiểu bơm, hút hạ thấp mực nước ngầm;

giảm thiểu các hoạt động thi công gây chấn động mạnh tại các khu vực lân cận như đóng, ép cọc, hoạt động vận chuyển bằng các xe tải nặng.

Sau khi thực hiện một hoặc một số trong các biện pháp nêu trên và kết quả quan trắc cho thấy sự cố đã được ngăn chặn, cần xác định nguyên nhân, điều chỉnh thiết kế biện pháp thi công.

Trong trường hợp xảy ra sự cố, cần thực hiện các công việc theo quy định hiện hành về quản lý sự cố các công trình xây dựng.

Nghiệm thu hố đào

Nghiệm thu hố đào thực hiện theo quy định hiện hành như đối với một hạng mục công trình.

Căn cứ nghiệm thu hố đào bao gồm:

báo cáo khảo sát địa kỹ thuật phục vụ thi công hố đào (nếu có);

thiết kế biện pháp thi công hố đào được duyệt;

bản vẽ hoàn công các kết cấu bên trong hố đào trước và sau khi thi công hố đào;

báo cáo quan trắc địa kỹ thuật trong quá trình đào;

báo cáo xử lý tình huống khắc phục sự cố (nếu có).