Quyết định 1630/QĐ-UBND năm 2021 về Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19 tháng 6 năm 2015;

Căn cứ Luật Bảo vệ môi trường ngày 23 tháng 6 năm 2014;

Căn cứ Quyết định số 3393/QĐ-UBND ngày 11 tháng 12 năm 2019 của Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phê duyệt Đề cương chi tiết và dự toán kinh phí Dự án "Kế hoạch phòng ngừa ứng phó sự cố môi trường cho hồ cấp nước Đá Đen;

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tại Tờ trình số 3403/TTr-STNMT ngày 03 tháng 6 năm 2021 về đề nghị ban hành kèm theo Quyết định này Kế hoạch Phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này Kế hoạch Phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Điều 2. Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký.

Điều 3. Tổ chức thực hiện

Chánh Văn phòng UBND tỉnh; Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các sở, ban, ngành liên quan; Chủ tịch UBND huyện Châu Đức, Chủ tịch UBND huyện Xuyên Mộc và Chủ tịch UBND thị xã Phú Mỹ; Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này./.

Phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu

(Ban hành kèm theo Quyết định số 1630/QĐ-UBND ngày 18./..6./2021 của

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu)

I. Quan điểm

Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen nhằm có phương án phòng ngừa, ngăn chặn các sự cố môi trường và ứng phó sự cố cho hồ Đá Đen, giảm thiểu tối đa những tác động tiêu cực nếu có xảy ra do các hoạt động sản xuất, kinh doanh gây ra, nâng cao ý thức chấp hành và thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, tăng cường công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường, đồng thời chủ động trong việc phối hợp phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen.

II. Mục tiêu

1. Bảo đảm sẵn sàng các phương án, kịch bản phòng ngừa, ứng phó kịp thời, hiệu quả khi xảy ra sự cố môi trường cho hồ Đá Đen để giảm thiểu tác động đến sức khỏe con người và môi trường.

2. Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, các quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố môi trường cho hồ Đá Đen.

3. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường cho hồ Đá Đen nhằm đảm bảo sức khỏe con người và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

III. Nội dung của Kế hoạch

1. Thông tin cơ bản về hồ cấp nước Đá Đen

Hồ chứa nước Đá Đen xây được dựng năm 1997 và được hoàn thành, đưa vào sử dụng năm 2004. Trong lưu vực Hồ Đá Đen, nguồn nước mặt bổ cập cho hồ chủ yếu là do các dòng chảy tự nhiên (sông, suối...) dẫn nước đổ vào. Phần diện tích lưu vực của các sông, suối này gồm có một phần nằm trên địa bàn các xã Châu Pha và Sông Xoài, thị xã Phú Mỹ; các xã Xà Bang, Cù Bị, Kim Long, Suối Nghệ, Bình Ba và Láng Lớn, huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu; phần còn lại nằm trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.

Hồ chứa nước Đá Đen có dung tích 33,4 triệu m3; dung tích hữu ích 23,28 triệu m3; diện tích lưu vực 149 km?, phần lớn nằm ở huyện Châu Đức. Lòng hồ

chứa nước Đá Đen nằm ở phần địa hình trũng thấp, nơi có hai dòng chảy chính đưa nước chảy về là sông Xoài và suối Lúp, đây là những sông suối nhánh của sông Dinh. Ngoài ra, còn có một số suối nhỏ đổ trực tiếp vào hồ: suối Chích, suối Nhạc, suối Cơm. Bên cạnh đó, còn có một phần lớn nguồn bổ cập được hệ thống kênh dẫn nước (công trình nhân tạo) đưa từ hồ Sông Ray đổ về hồ Đá Đen.

Hồ chứa nước Đá Đen được thiết kế, quy hoạch có chức năng, nhiệm vụ chính của là cung cấp nước phục vụ sinh hoạt và công nghiệp cho tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cấp nước tưới cho 1.314 ha đất nông nghiệp thuộc huyện Châu Đức và thị xã Phú Mỹ; cấp nước bổ sung cho đập Sông Dinh tưới cho các huyện Long Điền và thành phố Bà Rịa với công suất khoảng 400.000 m3/ngày.

2. Nhận định các nguy cơ gây ra sự cố môi trường cho hồ Đá Đen

2.1. Các nguy cơ gây ra sự cố môi trường do yếu tố tự nhiên

Theo thống kê, trong khoảng thập kỷ vừa qua, các sự cố thiên nhiên là chưa có tác động đáng kể nào đến chất lượng nước hồ Đá Đen, tuy nhiên cần lưu ý đến việc phòng ngừa, ứng phó do các nguồn gây sự cố này, cụ thể:

- Sự cố sạt lở các suối hoặc lưu lượng nước đổ về hồ quá mức chịu tải do địa hình khu vực là khá dốc. Dòng chảy mạnh có thể gây xói mòn, kéo theo chất ô nhiễm từ trầm tích đổ vào hồ Đá Đen. Lượng trầm tích này sẽ phát tán chất ô nhiễm, nhất là kim loại vào trong nước hồ Đá Đen.

- Sự cố do nước hồ sông Ray (hoặc kênh dẫn nước từ sông Ray) bị phú dưỡng hoặc ô nhiễm gây sự cố môi trường cho hồ Đá Đen.

- Sự cố do yếu tố nội sinh, hồ Đá Đen bị phú dưỡng hoặc ô nhiễm, gây hiện tượng phú dưỡng hóa (tảo nở hoa) trên diện rộng, phân bố tương đối đồng đều giữa các khu vực.

2.2. Các nguy cơ gây ra sự cố môi trường do hoạt động kinh tế - xã hội

Về các nguồn có nguy cơ gây sự cố môi trường cho hồ Đá Đen do hoạt động kinh tế xã hội cơ bản được nhận định:

a) Sự cố môi trường từ hoạt động của Nhà máy xử lý chất thải Thiên Phước tại xã Xuân Mỹ, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai. Mặc dù hiện nay nước thải phát sinh từ khu xử lý không thải trực tiếp ra suối Chà Răng, chảy về hồ Đá Đen, tuy nhiên, do vị trí hoạt động của khu xử lý có độ dốc lớn, nằm gần suối Chà Răng (khoảng cách gần nhất khoảng 50 m) nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra các sự cố môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nước hồ Đá Đen (vỡ đê bao xung quanh, chảy tràn nước thải ra suối Chà Răng).

b) Sự cố môi trường từ hoạt động thi công Dự án Nạo vét và cải tạo tận thu khối lượng vật liệu lòng hồ Đá Đen, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nước hồ Đá Đen.

c) Các trang trại, cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm xả nước thải không đạt quy chuẩn hoặc bị sự cố hệ thống xử lý chất thải và thải vào các sông/suối đổ vào hồ. Do các trang trại, cơ sở chăn nuôi gia súc, gia cầm có số lượng nhiều,

được phân bố rộng khắp trong lưu vực, nên đây là nguồn có nguy cơ xảy ra sự cố cao, đe dọa thường xuyên, gây tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước và môi trường; do đó, cần được kiểm soát chặt chẽ.

d) Sự cố do tải lượng các chất ô nhiễm tồn dư (do lạm dụng, sử dụng quá liều phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật) có trong nước chảy bề mặt từ các khu đất canh tác trồng trọt nông nghiệp chảy vào các tuyến suối tiếp nước cho hồ. Đây là nguồn diễn ra trên diện rộng, khó kiểm soát được và có mức độ tác ảnh hưởng vừa trực tiếp vừa tiềm ẩn lâu dài. Ngoài ra, khi kết hợp với các nguồn có nguy cơ sự cố khác thì khả năng xảy ra sự cố là cao và quy mô tác động lớn do chúng là nguồn phát tán ô nhiễm cho các nguồn gây sự cố khác. Theo thống kê, lượng nước đưa vào hồ từ nguồn này gần bằng lượng nước cấp từ hồ sông Ray nhưng phạm vi đưa nước vào hồ là rất rộng, bao quanh toàn bộ lưu vực hồ.

đ) Nguồn gây sự cố từ nước thải sinh hoạt của các khu dân cư, đô thị cũng cần được lưu ý nhưng có quy mô nhỏ, nằm rải rác và mức độ tác động thấp.

2.3. Các nguy cơ gây ra sự cố môi trường khác

Một số nguồn có nguy cơ gây sự cố môi trường do các hành vi vi phạm về môi trường, hành vi gây ô nhiễm môi trường:

a) Hành vi đổ các loại chất thải vào hồ hoặc vào các sông/suối dẫn nước vào hồ. Nguồn này sẽ gây sự cố môi trường nguy hiểm nếu các chất thải đổ vào là các chất độc hại với quy mô lớn. Các hành vi này rất khó kiểm soát và khó xác định được vị trí, quy mô sự cố, thời điểm xảy ra sự cố nên việc đánh giá, dự báo các tác động là rất khó khăn và gây phức tạp cho công tác ứng phó.

b) Các sự cố môi trường do hành rò rỉ, chảy tràn các loại nhiên liệu vào hồ hoặc vào các sông/suối dẫn nước vào hồ.

3. Phương án Phòng ngừa sự cố môi trường cho hồ Đá Đen

3.1. Phòng ngừa sự cố môi trường do yếu tố tự nhiên

3.2. Phòng ngừa sự cố môi trường do hoạt động kinh tế - xã hội

3.2.1. Phòng ngừa sự cố do hoạt động của Nhà máy xử lý chất thải Thiên

Phước

3.2.2. Phòng ngừa sự cố do hoạt động nạo vét

3.2.3. Phòng ngừa sự cố do hoạt động chăn nuôi

3.2.4. Phòng ngừa sự cố do hoạt động canh tác nông nghiệp

3.2.5. Phòng ngừa sự cố do nước thải sinh hoạt các khu dân cư, đô thị

3.3. Phương án phòng ngừa các nguy cơ gây ra sự cố môi trường khác

4. Phương án ứng phó, khắc phục các sự cố môi trường

4.1. Trách nhiệm về ứng phó, khắc phục các sự cố môi trường

a) Khi nhận được thông tin về sự cố môi trường, tất cả các đơn vị, cá nhân đều có trách nhiệm, nghĩa vụ thông tin ngay về sự cố mối trường hoặc nguy cơ gây sự cố môi trường hồ Đá Đen đến Ban chỉ huy phòng, chống thiên

tai và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện và UBND cấp xã nơi xảy ra sự cố để kịp thời phối hợp thực hiện triển khai các giải pháp để ứng phó, khắc phục sự cố.

b) Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện phối hợp với UBND cấp xã nơi xảy ra sự cố trực tiếp xác minh, tổ chức ứng phó sự cố kịp thời và báo cáo Ủy ban nhân dân cấp huyện để công bố sự cố môi trường hoặc thông báo cấp có thẩm quyền để tổ chức ứng phó.

c) Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong lưu vực hồ Đá Đen nếu gây ra sự cố môi trường phải thực hiện các biện pháp khẩn cấp để bảo đảm an toàn cho người và an toàn cấp nước cho hồ Đá Đen, đồng thời thông báo cho chính quyền địa phương nơi gần nhất và Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện để kịp thời phối hợp thực hiện triển khai các giải pháp để ứng phó, khắc phục sự cố.

d) Sự cố môi trường xảy ra ở địa phương nào thì lãnh đạo chính quyền địa phương đó có trách nhiệm huy động khẩn cấp nguồn lực tại chỗ để kịp thời ứng phó sự cố môi trường; đồng thời thông báo kịp thời đến các cơ quan liên quan để phối hợp, hỗ trợ khắc phục.

đ) Nếu sự cố môi trường hồ Đá Đen xảy ra trong phạm vi nhiều cơ sở, liên quan đến 02 địa phương trở lên thì lãnh đạo chính quyền địa phương cần báo cáo ngay cho các cơ quan liên quan (UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh,...) để chỉ đạo, hỗ trợ ứng phó, khắc phục sự cố môi trường.

e) Các đơn vị, tổ chức, cá nhân tham gia ứng phó, khắc phục sự cố phải chấp hành sự điều động của người có thẩm quyền nhằm đảm bảo hiệu quả của hoạt động phòng ngừa, ứng phó sự cố.

4.2. Phương án ứng phó, khắc phục các sự cố môi trường

4.2.1. Đối với các sự cố môi trường do hoạt động kinh tế - xã hội

a) Đối với sự cố môi trường do hoạt động của Nhà máy xử lý chất thải Thiên Phước tại xã Xuyên Mỹ, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai

b) Sự cố do hoạt động thi công nạo vét

c) Sự cố do các cơ sở chăn nuôi xả thải nước thải d) Đối với sự cố do các hoạt động kinh tế - xã hội khác

4.2.2. Đối với sự cố môi trường do yếu tố tự nhiên a) Đối với sự cố do nước hồ sông Ray (hoặc kênh dẫn nước từ sông Ray) bị phú dưỡng hoặc ô nhiễm gây sự cố môi trường cho hồ Đá Đen

b) Đối với sự cố do yếu tố nội sinh, hồ Đá Đen bị phú dưỡng hoặc ô nhiễm, gây hiện tượng phú dưỡng hóa (tảo nở hoa) trên diện rộng

c) Đối với sự cố môi trường do yếu tố tự nhiên khác

4.2.3. Đối với các sự cố môi trường khác a) Đối với sự cố môi trường do hành vi đổ chất thải vào hồ hoặc vào các sông/suối, kênh dẫn nước từ hồ sông Ray vào hồ Đá Đen

b) Đối với sự cố môi trường do đổ, rò rỉ, chảy tràn các loại nhiên liệu vào hồ hoặc vào các sông/suối, kênh dẫn nước từ hồ sông Ray vào hồ Đá Đen

c) Đối với sự cố môi trường khác

IV. Tổ chức thực hiện

1. Giao các sở, ban, ngành; các cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao theo Kế hoạch này. Định kỳ hàng năm (trước ngày 30/11) tổng hợp kết quả thực hiện, các khó khăn, vướng mắc báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh (thông qua Sở Tài nguyên và Môi trường) để kịp thời chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp, đạt hiệu quả.

2. Giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh có trách nhiệm đôn đốc, theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch. Đồng thời, hàng năm tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh kết quả thực hiện, các khó khăn, vướng mắc để kịp thời chỉ đạo điều chỉnh, bổ sung nội dung Kế hoạch nhằm thực hiện thuận lợi, hiệu quả.

3. Giao Sở Tài chính trên cơ sở dự toán kinh phí thực hiện các nhiệm vụ của Kế hoạch sử dụng từ nguồn chi thường xuyên ngân sách do các cơ quan, đơn vị lập theo quy định, tổng hợp và tham mưu trình Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí dự toán kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước (nguồn chi thường xuyên) để thực hiện Kế hoạch theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, các văn bản hướng dẫn, theo phân cấp quản lý ngân sách hiện hành và theo khả năng cân đối ngân sách hàng năm.

4. Giao Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan tham mưu cấp có thẩm quyền bố trí nguồn vốn đầu tư cho các nhiệm vụ, dự án của Kế hoạch sử dụng từ nguồn vốn đầu tư theo quy định.

5. UBND huyện Châu Đức, UBND huyện Xuyên Mộc và UBND thị xã Phú Mỹ có trách nhiệm thực hiện các giải pháp trong phòng ngừa sự cố môi trường cho hồ cấp nước Đá Đen, đồng thời chủ động cân đối và bố trí nguồn kinh phí từ nguồn ngân sách huyện để thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý ngân sách hiện hành./.